[livzyliz]

Komako Kimura (木村駒子)



Komako Kimura II. Dünya Savaşı'ndan önce Japon bir kadın hakları savunucusu, oyuncu, tiyatrocu ve dergi editörüydü. Hem edebi hem de tiyatro alanındaki çalışmaları, Japonya'daki kadın hakları ve kadınların oy hakkı hareketini geliştirdi.

Komako Kimura, 29 Temmuz 1887'de üç kız kardeşin en küçüğü olarak Tokyo'da doğdu. Küçük yaştan itibaren sanat eğitimi aldı ve üç yaşında Nihon buyo ve beş yaşında kabuki öğrenmeye başladı. Babası, tüm parasını kaybetmesiyle iş bulmak için Tayvan'a taşınmak ve ailesini geride bırakmak zorunda kaldı. Komako, dans ve tiyatro eğitimini Kumamoto'da bir turne tiyatrosuna katılarak ailesini desteklemek için kullandı. Küçük yaşlarında, Junko Takezaki tarafından kurulan bir okula gitti. Bu okulda kızlara yalnızca eğitim verilip iyi, geleneksel Japon eşler ve anneler olmak değil aynı zamanda nasıl bir "kişilik" olunacağı da öğretiliyordu. Okulda okuduktan sonra Goethe, Byron, Maeterlinck, Wilde ve Emerson gibi erkek düşünürlerden ilham aldı. İsveçli bir feminist olan Ellen Key'in fikirlerinden de büyük ölçüde etkilendi.

Komako Kimura ve Kimura Hideo'nun 1908'de evlilik dışı bir çocukları oldu. Komako bu nedenle dışlandı ve bu onun bir işte tutunmasını zorlaştırdı. Kendisi bir sosyalist olmamasına rağmen Japonya'da düşünce ve sanatta daha fazla açık sözlü olunmasını istiyordu bu yüzden sosyalist dergi Kumamoto hyoron için yazmaya başladı. Ancak evli olmadığı halde bir anne olduğu öğrenilince Ocak 1908'den sonra adını makalelere yazdırmaya tenezzül etmediler. Benzer şekilde, İmparatorluk Kadın Oyuncuları Eğitim Okuluna kabul edildi. Ancak evli olmadığı halde bir çocuğu olduğu öğrenilince okuldan atıldı.

Tokyo'da Kimura Komako tiyatrosunun ve Tokiwaza'nın yöneticisiydi. Yaşamı boyunca Shakespeare eserlerindeki kadın kahramanları; La Tosca, Monna Vanna, Camille ve daha fazlasını canlandırarak 500 oyunda rol aldı.

Sahneyi seviyordu çünkü bu, erkeklerin egemen olduğu ve "sadece sahnenin kadınları iş adamlarıyla konuşma fırsatına sahiptir" görüşüne hakim bir toplumda kadınların yükselebilmesinin tek yollarından biriydi. Sahnede yer almasından ve performanslarından artık sonra küçük görülmüyordu. Güçlü erkeklerle konuşabiliyor, onlarla ilişki kurabiliyor ve onlar da Komako'yu dinleyerek fikirlerinden etkilenebiliyorlardı.

Komako Kimura, 1912'de Nishikawa Fumiko ve görüşlerine göre farklı kişiliklerine rağmen Miyazaki Mitsuko ile “Gerçek Yeni Kadınların Derneği” (Shin-shinfujinkai) adlı hareketi başlattı. Birlikte, "Yeni Gerçek Kadınlar" (Shinshinfujin) başlıklı bir ders dizisi ve dergi oluşturdular. Komako'nun yaptığı ilk konuşma 1913 yılında “Kadınlar İçin Sevgi ve Kendini Gösterme” adlı konuşmasıydı. “Yeni Gerçek Kadınlar” dergisini Amerika, Japonya ve Avrupa'da yayınlamayı hedefledi. Derginin ilk yayınında Komako, sadece yasayı değiştirmek ve kadın ve erkeklere kağıt üzerinde eşit haklar vermek istemediğini anlattı. Amacı, kadınları güçlü iradeli ve düşünceli feministler olarak yetiştirmekti; onlara erkeklerle eşit bir eğitim verilmesi ve artık kendi kararlarını verirken erkeklere bağlı olmak zorunda kalmamalarıydı.

1917'de Amerika'ya gittiğinde, yaklaşık beş yıldır Japonya'da oy hakkı elde etmek için çalışıyordu ancak boşunaydı. Finansman, hükümet muhalefeti ve Komako'nun daha fazla ilerleme kaydetmesini engelleyen kadın hakları hareketine ilişkin Japon emsalinin olmaması ile ilgili sorunlar vardı.

Kendilerini bireysel olarak ifade etmek için kıyafetlerini ve makyajlarını kullanabilmelerine hayran olduğu Amerikalı kadınlardan ilham almak için Amerika'daydı. Japon toplumunu, kadınların saçlarına ve kıyafetlerine bir saat ayırması ve ardından geleneksel Japon kıyafetlerinin kısıtlayıcı doğası nedeniyle gün boyunca serbest hareket edememesi gibi sorunlara rağmen kadınları bunlara uymak zorunda bıraktığı eleştirdi. Ziyareti sırasında Kongre'nin ilk kadın üyesi Jeanette Rankin ve Başkan Woodrow Wilson ile bir araya geldi. Ayrıca 27 Ekim 1917'de New York'taki kadınların oy hakkı yürüyüşüne katıldı.

"Yeni Gerçek Kadınlar" dergisi Japon hükümeti tarafından yayından kaldırılmadan önce Ocak 1918'e kadar sürdü. Dergi, evliliği eleştirdiği ve doğum kontrolünden açıkça bahseden ilk Japon yayını olduğu için o dönem için radikal olan konularıyla tanınıyordu.

Bu yayından kaldırılma halka açık konferanslarını da kapsadı ve artık kamuya açık alanlarda toplantı yapmasına izin verilmiyordu. Japon hükümetinin eylemlerine karşılık olarak Komako "Cehalet" adlı bir oyun yazdı ve başrolünü oynadı. Beklendiği gibi, Japon hükümeti bu eylemden memnun değildi ve ona uysal kadınları oynamaya geri dönmesini aksi takdirde tiyatrolarının kapatılacağını söyledi. Komako hükümetin istediğini yapmak yerine ihtarnameye karşı çıktı ve tiyatrosundaki tüm gösterileri ücretsiz hale getirdi. Buna karşılık hükümet onu tutukladı. Yargılandığında, kendi savunmasını kendisi yaptı ve o kadar iyi yaptı ki amacına engel olmak yerine hükümet farkında olmadan onu destekledi çünkü mesajı bu dava yoluyla yayıldı ve kadın hakları ve oy hakkı için verdiği mücadele ülke çapında tanındı.

Kimura ve ailesi davadan bir süre sonra Amerika'ya taşındılar ve orada sekiz yıl yaşadılar. Bu süre zarfında Komako oyunculuk kariyerini ilerletmeye ve kadınların oy hakkını savunmaya devam etti. En önemlisi, Carnegie Hall'da ve Broadway'de sahne aldı.

1925'te Amerika'ya döndüklerinde meditasyon ve nefes alma teknikleri hakkında A Textbook on the Art of Dancing ve The Art of Kannon gibi çeşitli kitaplar yazdı.

Kaynak: Wikipedia

Çeviri: livzyliz